İngilizceye Yeniden Başlamak İçin 10 Dakikalık Dinleme Planı

Bir zamanlar İngilizce çalışıyordun. Şimdi elinde birkaç eski not ve telefonda yarım kalmış bir ders var. Yeniden başlamak istediğinde ilk işin hangi uygulamayı indireceğine karar vermek olursa, o on dakika nereye gittiğini anlamadan bitebilir. Bugün için tek bir şey seç. Kısa bir konuşmayı dinle ve içinden bir cümleyi kendi hayatına uyarla.

Bu çalışma biçimi, ara verdikten sonra İngilizceye nasıl döneceğini görmek isteyenler için. Başlangıç seviyesindeki bir ses kaydını kolay bir deneme olarak kullanabilirsin. Seni biraz uğraştıracak kadar anlaşılır bir kayıt seçmek, çalışmayı nereden sürdüreceğini anlamana yardımcı olur. İlk kayıtta bütün kelimeleri duymayı hedeflersen işin zorlaşır. Bugün bir konuşmanın ne hakkında olduğunu anlaman ve sonunda kendi cümleni kurman yeter.

Önce tek bir kayıt seç

British Council'ın A1 dinleme sayfasında tanışma, alışveriş ve kafede sipariş verme gibi gündelik durumlar var. Derslerin yapısında bir hazırlık, ses kaydı ve anlama alıştırmaları bulunuyor. Örneğin tanışma konulu derste ilk kez karşılaşan öğrenciler konuşuyor. Ses kaydı ve metni aynı sayfadan açabilirsin. Bugün dersin bütün alıştırmalarını bitirmen gerekmiyor. Yalnızca başından kısa bir bölüm seçmek yeter.

Konu seçerken kendine günlük hayatta nerede bir cümleye ihtiyaç duyacağını sor. Seyahatte kahve sipariş etmek istiyorsan kafe kaydını, bir kursa katılacaksan tanışma kaydını aç. Kısa bir bölümü ikinci kez dinledikten sonra kimin konuştuğunu veya konuşmanın ne için yapıldığını hâlâ seçemiyorsan daha basit bir kayıt dene. Bütün konuşma ilk dinleyişte açıksa aynı kayıttan daha uzun bir bölüm alabilir veya metni geç açabilirsin. Bu seçim bir seviye tespiti sayılmaz. Yalnızca bugünkü egzersizin boyunu ayarlar.

On dakikayı dört parçaya ayır

İlk iki dakikada kaydı metne bakmadan dinle. Telefona ya da kâğıda Türkçe tek bir tahmin yaz. “İki kişi tanışıyor” veya “biri sipariş veriyor” gibi. Bir ayrıntıyı duyamadığında durdurmak yerine seçtiğin kısa bölümün sonuna kadar bekle. İlk turda aradığın şey konuşmanın genel yönü.

Sonraki üç dakikada aynı bölümü yeniden aç. Bu kez tek bir ayrıntı seç. Konuşan kişinin adı, yaşadığı yer ya da ne istediği olabilir. Duyduğun parçayı aklında tutup metni aç ve tahmininle karşılaştır. Kaçırdığın kelimelerin hepsini bir listeye dönüştürmene gerek yok. Yalnızca ana ayrıntıyı anlamana engel olan bir kelime varsa anlamına bak.

Üç dakikanı kendi cümlene ayır. Mesela tanışma çalıştıysan “I’m from İzmir, and I live near the sea.” gibi kendine ait bir örnek kurabilirsin. Bir kafe kaydı seçtiysen “Could I have a coffee, please?” cümlesindeki kahveyi gerçekten sipariş edeceğin içecekle değiştir. Önce yaz, sonra sesli söyle. Etrafta insanlar varsa sessizce yazıp daha sonra kendine okumak da olur. Amacın duyduğun yapıyla, gerçekten kullanacağın tek bir cümle kurmak.

Son iki dakikada metni kapatıp cümleni bir kez daha kurmayı dene. Tam hatırlamazsan açıp bak ve kaldığın yeri not et. “Yarın aynı kayıtta siparişin nasıl bittiğine bakacağım” gibi bir kapanış notu, bir sonraki oturumda ne açacağını belirler. İlk günden her ayrıntının eksiksiz olması gerekmez. Yarın devam edebileceğin açık bir yer bırakman yeter.

Bir haftayı konulara göre hafifçe planla

İlk iki gün aynı ses kaydını kullanabilirsin. Birinci gün konu ve tek cümleye odaklan. İkinci gün konuşanın adını, yerini veya söylemek istediği şeyi bulmaya çalış. Kaydı değiştirmek zorunda kalmadan yeni bir dikkat noktası seçmiş olursun. Üçüncü gün aynı temaya yakın başka bir kayıt aç. Bir tanışma dinlediysen yeni iş arkadaşlarıyla tanışma, bir sipariş dinlediysen masa ayırtma gibi.

Örneğin pazartesi ve salı tanışma çalıştıysan çarşamba bir iş arkadaşına kendini tanıtmayı dene. Perşembe defterindeki iki cümleyi dönüştür. Cuma, bir sipariş kaydı seçip duyduğun içeceği ya da miktarı yaz. Cumartesi istediğin bir kaydı tekrar et, pazar da ilk kayda dön. Başlamak için haftanın ilk gününü bekleme. Bu sırayı bugün bulunduğun günden başlatabilir, uygun gelmeyen bir günü boş bırakabilirsin.

Haftanın ortasında bir günü yalnızca tekrar için ayır. Deftere yazdığın cümlelerden ikisini aç ve birer ayrıntıyı değiştir. Yer adı, saat, içecek veya iş adı olabilir. Sonra o cümleyi hangi durumda kullanacağını düşün. Haftanın son gününde kendi cümleni kurmadan önce ilk kaydı yeniden dinle. Duyduğun ayrıntıları ilk notla karşılaştır. Bu, kendine vereceğin bir sınav puanı yerine hangi adımın biraz daha pratik istediğini görmenin bir yolu.

Bir gün ara verirsen tek adımla dön

Kayıt açma kararını daha kolay bir ana bağlayabilirsin. “Akşam çayımdan sonra kulaklığımı takarsam, dün bıraktığım kaydı açıp ilk otuz saniyeyi dinleyeceğim” gibi bir cümle yaz. Belirli bir durumla belirli bir davranışı eşleştiren bu plan biçimi, Brandstätter ve çalışma arkadaşlarının araştırmasında ele alınıyor. Bu örnekte planın işi basit. Kaydı ne zaman açacağını yeniden düşünme ihtiyacını azaltmak. Ne kadar İngilizce öğreneceğini tek başına belirlemez.

Haftan değişirse planı da değiştir. Bir gün on dakika ayıramadığında kaydı açıp tek bir cümleyi dinleyebilir veya hiç çalışmadan ertesi gün aynı yerden devam edebilirsin. İşin içine telafi listeleri ve birikmiş dersler girince neyi açacağına karar vermek yeniden zorlaşabilir. Kaldığın sayfanın bağlantısını ve tek adımlık notunu yan yana tut. Bunu yaparken telefon bildirimlerini düzenleme rehberindeki fikirlerden yararlanabilirsin. Açacağın ses kaydı hazır olsun, alakasız uygulamalar çalışmaya karışmasın.

Bugünün kaydını yarına bırakacağın bir notla kapat

Bir defterin varsa alt alta üç kısa satır yaz. Ne dinledin, hangi ayrıntıyı duydun ve hangi cümleyi kendine uyarladın? Örneğin “Tanışma kaydı, şehir adını duydum, nerede yaşadığımı söyledim.” Kayıt tutmaya nereden başlayacağını düşünüyorsan günlük tutma rehberindeki kısa girişlerden birini kendine göre kullanabilirsin.

Bugünün hedefi bir konu, bir kayıt ve bir cümle. Oturumu bitirince aynı kaydı yarın yeniden mi açacağını, yoksa benzer bir konuşma mı seçeceğini not et. Bazen cümleyi yazmak dinlemekten kolay gelir. Bazen de ilk dinleyişte ana fikri anlarsın ama cevap vermek için daha uzun düşünmen gerekir. Bu farkı fark ettiğinde ertesi oturumda süreyi o adıma kaydırabilirsin. Planı kendi gününe yerleştirmek istersen Talia'nın web sohbetinde “Bu hafta İngilizceye dönmek için iki kısa dinleme zamanı seçmek istiyorum” diyerek başlayabilirsin. Uygulama davetli testte.